Дьокуускай куоракка Саха сиригэр уус күнүн чэрчитинэн норуот маастардарын VIII форума, “Айар-тутар Сахам сирэ (Якутия мастеровая)” өрөспүүбүлүкэтээҕи көрүү-быыстапка, сэлэлии хаамыы, оһуордаах панно уонна быһах уустарын күрэхтэрэ ыытылынна
Кулун тутар 4-6 күннэригэр үгэс быһыытынан Өксөкүлээх аатынан норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр сылын ахсын өрөспүүбүлүкэ уран тарбахтаахтара, уус илиилээхтэрэ түмсэллэр. Быйылгы түмсүү култуура сылыгар ананна. «Айар-тутар Сахам сирэ (Якутия мастеровая)» өрөспүүбүлүкэтээҕи быыстапка сарсыардаттан үлэтин саҕалаата, дьон-сэргэ тоҕуоруһа муһунна. Күн бастакы аҥаарыгар форумҥа СР правительствотын председателин солбуйааччыта С.В.Местников, СР култууратын миниистирэ А.И.Ноев кыттыыны ыллылар, «Симэх» национальнай киин директора Я.В.Игнатьева 2030 сылга диэри норуот уус-оҥоһуктарын эйгэтэ сайдыытыгар «дорожнай карта» чопчулааһына стратегическай сессия сүрүн соруга буолуоҕун билиһиннэрдэ. Норуот үгэстэрин, материальнай баайын-дуолун илдьэ сылдьар, чинчийэр-үөрэтэр хайысхатын бэрэстэбиитэллэрэ култуура тэрилтэлэрин уонна маастардар түмсүүлэрин үлэлэрин сырдаттылар.
Күн иккис аҥаарыгар норуот уус-уран оҥоһуктарын салгыы сайыннарыыга туһуламмыт стратегическай сессияҕа «Айылгы» ОНАДь норуот айымньытын салаатын салайааччыта Е.Д.Дьячковская уонна «Утум» уус дьиэтин салайааччыта А.Н.Петрова кыттыыны ыллылар, араас хабааннаах идеялары иһиттилэр, бэйэлэрин да тус көрүүлэрин үллэһиннилэр. Быыстапка-күрэх дьүүллүүр сүбэтэ хайысхаларынан хайдыһан көрдүлэр, Чурапчы улууһун экспозицията ураннык таҥыллыбытын, баһыйар өттө эдэр маастардар үлэлэрэ буоларын бэлиэтээтилэр.
«Россия норуоттарын оһуордара» идэтийбит таһымнаах маастарыстыба күрэҕэ кулун тутар 3 күнүттэн үлэтин саҕалаан, 11 улуустан уонна Дьокуускай куораттан барыта 19 уран тарбахтаах уус дьахталлары түмтэ. Чурапчы улууһун аатын-суолун Хадаартан норуот маастара Ирина Филиппова уонна Чурапчыттан уран тарбахтаах Дария Макарова көмүскээтилэр, бэйэлэрин маастарыстыбаларын чиҥэттилэр. Күрэх хаамыытынан кэтээн көрдөххө хатайдааһын (валяние) техникатынан паннону 5 киһи оҥорбут, кыл-сиэл, аппликация, аттаран тигии, быысабайдааһын бааллара.
Уус күнүн чэрчитинэн сэлэлээн хаамыы быйыл онус төрүлүн ыытылынна, мэлдьи да буоларын курдук бу тэрээһин Дьокуускай куорат олохтоохторун, ыалдьыттарын, социальнай ситим блогердарын, медиа-эйгэ үлэһиттэрин болҕомтотун киинигэр буолла. Ол курдук, Саха сирин улуустарыттан, тэрилтэлэртэн, араас таһымнаах түмсүүлэртэн быһа холоон 1200 тахса киһи сахалыы, өрөспүүбүлүкэбитин дойду оҥостон олохсуйбут омук таҥаһын уонна кэм-кэрдии дьайыытынан “косплей” хабааннаах көстүүмнэри таҥнан Уус күнүн уруйдаан хаамтылар. Чурапчы улууһун колоннатыгар 70-ча киһи хаамта: 2026 сыл – улууспут култууратын эйгэтигэр Сөрүө-өрүү сылын биллэрэммит, онно сөп түбэһэр атрибуттаах “Чурапчы чараҥа” куоракка үөрэнэр ыччат (сал.А.Сивцева) хаамыыга кыттыбыта сэргэхсийиини үөскэттэ. “Ай” студия үлэтин мэлдьи өйүүр маастардарбытыгар А.Н.Никитинаҕа, Т.Н.Карсанаеваҕа, Н.П.Ахматоваҕа, этиибитин ылынан кыттар Бахсы, Болугур, Төлөй, Хадаар, Хоптоҕо, Чурапчы нэһилиэктэрин уран тарбахтаахтарын түмсүүлэригэр, Дьокуускай куоракка олорор чурапчыларбытыгар, “Айылгы” ОНАДь бииргэ үлэлиир коллегаларбытыгар махталбыт муҥура суох. Өксөкүлээх аатынан норуоттар доҕордоһууларын дьиэтин инниттэн саҕаланан Саха театрын иннинээҕи Киин болуоссакка түмүктэммит сэлэлии хаамыы кэннэ Татьяна Николаевна Карсанаева дьиэ кэргэнинээн уонна Надежда Прокопьевна Ахматова “Силик” айар мастарыскыайын кыттыылаахтарынаан “Саха” НКИХ быһа биэриитигэр кыттыыны ыллылар.
Уус күнүн чэрчитинэн дьон киэҥ араҥатын болҕомтотун тардыбыт “Бастыҥ кылаан” быһах охсооччулар күрэхтэригэр 53 уус кытынна. Чурапчы чулуута Стив Попов, Хоптоҕо нэһилиэгин хоһуун уолаттара Дьулустаан Далбаев уонна НКИХ эфиригэр ыытылла турар “Тургутуу” күрэх кыттыылааҕа Егор Ефимов кылаан биилээхтэрин тургутан бу күрэххэ кыттыбыттарын туһунан санааларын үллэһиннилэр, бириэмэ кэрдиитинэн буолан спортивнай хабааннаах, онон күүстээх дьарык ирдэниллэр эбит диэтилэр. Егор 10 бастыҥ быһахтаах уус иһигэр киирбит этэ. Уолаттар Чурапчы тимир уустара түмсэн сүбэлэһиэхтэрин, маннык күрэхтэргэ эрдэттэн бэлэмнэниэхтэрин туһунан тоһоҕолоон эттилэр.
Түмүктүүр күн өрөспүүбүлүкэ салалтатын 2 №-дээх дьиэтин актовай саалатыгар ыытыллыбыт айхаллаах чааска Одьулуун нэһилиэгин “Иэйэхсит” түмсүүтүн кыттыылааҕар Мария Ильинична Карамзинаҕа Саха өрөспүүбүлүкэтигэр норуот уус-уран оҥоһуктарын маастарын аатын иҥэрдилэр, республика таһымнаах норуот маастарыгар Татьяна Николаевна Карсанаеваҕа СӨ тас сибээстэһии уонна норуоттар дьыалаларыгар министиэристибэтин Махтал суруга туттарылынна.
“Айар-тутар Саха сирэ” көрүү-быыстапкаҕа уонна күрэхтэргэ Чурапчылар ситиһиилэрэ:
- “Узоры России” идэтийбит маастарыстыба күрэҕин кыттыылаахтара Дария Макарова уонна Ирина Филиппова – грамота;
- Туой оҥоһукка Прокопий Екечьямов (Чурапчы нэһ.) – “Өбүгэлэрдиин ситим” номинацияҕа диплом, “Өбүгэ ситимэ” айар мастарыскыай (Төлөй нэһ., салайааччы Наталья Гуляева) – грамота;
- Туос оҥоһукка Лидия Лыткина (Болтоҥо нэһ.) – кыайыылаах 2-ис үрдэлин диплома;
- Кыл-сиэл оҥоһукка сөрүөҕэ Ирина Филиппова (Хадаар нэһ.) – кыайыылаах 2-ис үрдэлин диплома, Дария Гуляева (Чурапчы нэһ.) – грамота, аксессуардарга Надежда Гоголева (Хоптоҕо нэһ.) – “Намчы уонна уран көстүү иһин” номинацияҕа диплом;
- Түү-тирии оҥоһукка Мария Карамзина (Одьулуун нэһ.) – кыайыылаах 2-ис үрдэлин диплома;
- Национальнай таҥаска Оксана Красильникова (Чурапчы нэһ.) – кыайыылаах 3-үс үрдэлин диплома;
- Муос оҥоһукка Изот Неустроев (Одьулуун нэһ.) – грамота;
- Төрүт иискэ ат тэрилигэр Августина Петрова (Одьулуун нэһ.) – кыайыылаах 3-үс үрдэлин диплома.
Күрэхтэргэ, сэлэлии хаамыыга кыттыбыттарга, кыайыылаахтарга махтал маанытын аныыбыт. Өссө да маннык көхтөөх кыттыы, бэйэ талаанын, үөрүйэҕин таһаарыы, норуот уус-уран оҥоһуктарын салгыы сайыннарыы өрөгөйдүү турарыгар үрдүк эрэлбитин биллэрэбит.
Айылгы Пинигина, “Ай” народнай студия салайааччыта. 2026с., кулун тутар 11к.
